نقش فرش ایران و فرش اردبیل بر هنر ویلیام موریس
فرش اردبیل یکی از شاهکارهای هنر ایران است که با طراحی پیچیده و رنگ های منحصر به فرد خود قرن ها الهام بخش هنرمندان غربی بوده است ویلیام موریس یکی از افرادی بود که از زیبایی و تقارن این فرش ها در طراحی های خود بهره برد تاریخچه فرش اردبیل نشان می دهد که زیبایی و ظرافت تنها به نقش و نگار محدود نمی شود بلکه کیفیت بافت و دوام آن نیز تأثیرگذار است. قالیشویی برتر همیشه با اهمیت به میراث ارزشمند فرش ایرانی فعالیت دارد در این زمینه خدمات مدرن قالیشویی غرب تهران می تواند نقش بادقتی ایفا کند زیرا حفظ و نگهداری فرش های ارزشمند نیازمند شستشوی تخصصی و مراقبت حرفه ای است.
موکت ها و فرش های امروزی نیز نیازمند مراقبت دقیق هستند موکت شویی با تجهیزات پیشرفته کمک می کند گرد و غبار و آلودگی های عمیق از بافت فرش خارج شود و رنگ و بافت آن حفظ شود علاوه بر این مبل شویی در منزل باعث می شود مبلمان همراه با فرش ها محیطی پاکیزه و سالم داشته باشند توجه به نظافت منزل و مراقبت از وسایل با ارزش باعث افزایش طول عمر آن ها می شود.
ارتباط بین هنر و نظافت ممکن است در نگاه اول عجیب به نظر برسد اما نگاه به فرش ایرانی و تأثیری که بر ویلیام موریس گذاشته است نشان می دهد که ارزش و زیبایی وسایل خانگی تنها در ظاهر نیست بلکه در حفظ این ثروت گرانبها برای نسل های بعدی است. خدمات قالیشویی و مراقبت حرفه ای نشان می دهد که چگونه می توان فرهنگ و هنر را در زندگی مدرن حفظ کرد.
استفاده از قالیشویی غرب تهران و خدمات تخصصی مانند موکت شویی و مبل شویی در منزل تضمین می کند که فرش های ارزشمند ایرانی همچنان الهام بخش باشند و خانه ها محیطی سالم و زیبا داشته باشند این ترکیب هنر و نظافت باعث می شود فرهنگ و کیفیت زندگی همزمان حفظ شود و تجربه ای متفاوت از زیبایی و پاکیزگی به خانواده ها منتقل شود.
شکوه و ماندگاری فرش اردبیل در تاریخ
در دهه 1970 از این فرش ها محافظت شد و فرایند مرمت آن ها بسیار گسترده و جدی بود زیرا در آن زمان قرار بود گالری جدیدی برای هنر اسلامی ایجاد شود و قصد داشتند تعداد زیادی آثار را در آنجا قرار دهند بنابراین می دانستند که فرش باید به صورت عمودی روی یک دیوار نصب شود. ویلیام موریس ارتباط نزدیکی با موزه ساوت کنزینگتون داشت و همچنین برای عضویت در کمیته هنری دعوت شد که به افراد در زمینه آثار هنری مشاوره می داد. او در سال 1884 به این کمیته پیوست و تا زمان مرگش در سال 1896 در آن فعالیت داشت. یکی از گنجینه ها فرش اردبیل بود و هنگامی که این فرش برای فروش عرضه شد موریس آن را یکی از مشهورترین و زیباترین فرش های جهان می دانست و معتقد بود که موزه باید حتماً آن را داشته باشد.
داستان بسیار جالبی در این باره وجود دارد. نقل قولی از موریس درباره فرش اردبیل ثبت شده است. او احساس می کرد این فرش می تواند مردم را در زمینه هنر آموزش دهد. او درباره فرش گفته بود تا جایی که من توانستم مشاهده کنم فرش در وضعیت کاملاً خوبی قرار دارد و اندازه و شکوه آن به عنوان یک اثر دست ساز کاملاً با زیبایی و کیفیت فکری طراحی آن همخوانی دارد. در نهایت این واقعیت که فرش دارای تاریخ است بسیار مهم است. از دیدگاه تجاری این ویژگی به ما بینش مهمی درباره تاریخ هنر می دهد و معیاری است که می توان به وسیله آن سطح عالی طراحی ایرانی در دوران اوج را سنجید. به اختصار معتقدم که بسیار ناخوشایند خواهد بود اگر چنین گنجینه ای از هنر تزئینی برای استفاده عمومی خریداری نشود. برای ما طراحان انگلیسی ایران سرزمینی مقدس شده است زیرا در طول زمان هنر ما به واسطه آن تکامل یافت. این نقل قول را ویلیام موریس ارائه کرد و این سخنرانی با عنوان امیدها و ترس ها برای هنر در بیرمنگام ایراد شد و سپس منتشر گردید. ما تصمیم گرفتیم این جمله را برای گالری انتخاب کنیم زیرا نشان می دهد موریس تنها به طراحی در بریتانیا فکر نمی کرد بلکه فراتر از مرزهای کشور خود می اندیشید.
ویلیام موریس علاقه زیادی به انواع منسوجات داشت اما قالی ها یکی از علاقه های بزرگ او بودند. هنگامی که در سال 1878 به همرسمیت نقل مکان کرد یک دار قالیبافی کوچک در اتاق خواب خود برپا نمود و در اتاق کناری که همان خانه کالسکه بود قالی ها بافته می شدند. این قالی ها با دست بافته می شدند و نام آن ها را همرسمیت گذاشتند و معمولاً یک نشانه کوچک شبیه چکش در گوشه آن ها قرار می دادند گاهی همراه با حرف M و خطوط موج دار به نشانه رودخانه تیمز نشانه گذاری می شدند. همچنین آن ها قالی های ماشینی را در کارخانه های موریس در مرتن ابی تولید می کردند و برخی تولیدات نیز به سازندگان دیگر سپرده می شد. این قالی ها بسیار مشهور شدند.
موریس اعتقاد داشت اگر انسان در محیطی مملو از اشیای زیبا زندگی کند این امر بر کیفیت زندگی او تأثیر می گذارد. او در یکی از نامه های خود به یکی از دوستانش گفته بود که او یک موزه کوچک شخصی دارد. او اشیا را تنها به خاطر زیبایی نمی گرد آورد بلکه از آن ها به عنوان منبع الهام و ابزار یادگیری استفاده می کرد. او مجموعه ای زیبا از فرش ها و قالی های ایرانی داشت و به صورت مستقیم از آن ها تأثیر می گرفت و آن ها را به عنوان وسیله آموزشی به کار می برد. می دانیم که او برخی از این اشیا را به موزه ساوت کنزینگتون و همچنین به دوستانی که مشغول مطالعه طراحی منسوجات بودند امانت می داد. بنابراین این اشیا برای او منابع بسیار ارزشمند و الهام بخش بودند.
جنبش هنر و صنایع دستی نگاه به طبیعت، گذشته و همچنین فرهنگ های دیگر را به عنوان منابع الهام ترویج می کرد. موریس چندین فرش ایرانی داشت و در خانه های مختلف خود در لندن از آن ها استفاده می کرد.
جایگاه و تأثیر فرش های ایرانی بر هنر و زیبایی شناسی غرب
در نقاط مختلف، بسیاری از خانه هایی که او تزئین می کرد با قالی ها و فرش های ایرانی آراسته می شدند. مشهورترین آن ها در اینجا و در خانه ای در هموند اسمیت نگهداری می شد. این فرش سرخ زیبا از روی دیوار بالا رفته و مانند یک سایبان تا نیمه سقف امتداد یافته بود. آن فرش نمونه ای مربوط به قرن هفدهم از یک قالی ایرانی بود که ویلیام موریس معتقد بود اگر روی آن قدم گذاشته شود، فرسوده و خراب خواهد شد و زیبایی آن از بین می رود. به همین دلیل همانند یک شی زینتی و تزئینی مورد استفاده قرار گرفت تا تنها تماشا و تحسین شود و بر دیوار برای نمایش نصب شد. این فرش برای ویلیام موریس اهمیت بسیار زیادی داشت و بسیاری از بازدیدکنندگان خانه اش به آن اشاره می کردند. درباره آن گفته شده بود که همچون سایبانی بر فراز یک تخت سلطنتی جلوه می کرد، به قدری که چشمگیر و باشکوه بود و ابعاد بسیار بزرگی نیز داشت.
پس از درگذشت موریس، جین همسر او این فرش را به موزه ویکتوریا و آلبرت فروخت و موزه آن را به قیمت ۲۰۰ دلار خریداری کرد. اکنون می توان آن را در گالری هنر اسلامی جیمل مشاهده کرد. این فرش برچسبی دارد که نشان می دهد متعلق به ویلیام موریس بوده است و در نزدیکی قالی اردبیل که یکی از گنجینه های موزه است قرار دارد. موریس بدون شک قدردان این واقعیت بود که امروزه مردم هنوز خانه های خود را با این قالی های زیبا تزئین می کنند. او بسیار تحت تأثیر مهارت ها و تکنیک های به کاررفته در فرش بافی دستباف بود و تکنیک ایرانی را بیش از هر روش دیگری تحسین می کرد. او واقعاً معتقد بود که داشتن اشیای زیبا در خانه می تواند کیفیت زندگی افراد را ارتقا دهد. بنابراین این که فرش های ایرانی تا امروز مورد استفاده قرار می گیرند چیزی بود که موریس کاملاً آن را تأیید می کرد زیرا اگر او امروز زنده بود خود نیز همچنان با چنین اشیای زیبایی زندگی می کرد.
زمانی که او در موزه ساوت کنزینگتون به مطالعه فرش های شرقی پرداخت از فرش های ایرانی قرن شانزدهم چنان شگفت زده شد که گفت برایم همچون ضربه ای بود که بدانم چنین شگفتی هایی در قالب فرش ممکن است. سپس او خود شروع به تولید فرش کرد زیرا این آثار به طور مستقیم الهام بخش او بودند به ویژه در تولید فرش های گره دار همرس او تلاش داشت چیزی از رنگ های غنی و الگوهای متمایز تکرارشونده همراه با تضاد و تقارن فرش های ایرانی کهن را بازآفرینی کند و می خواست شرق را از طریق تولید این آثار در غرب شبیه سازی کند. او این آثار را واقعاً آثار هنری اصیل می دانست.
فرش های همرسميت بسیار گران قیمت بودند زیرا بافتن آنها زمان زیادی می برد که نشان دهنده دشواری و زمان بر بودن فرآیند تولید بود. پژوهشگران به خوبی ارتباط تکاملی بسیاری از آثار او را با الهام از منسوجات ایرانی قرن شانزدهم ردگیری کرده اند. خود او گفته بود که از موزه ساوت کنزینگتون بیش از هر فرد دیگری بهره برده است و آن مکان برایش اهمیت بسیار زیادی داشت.
او هنگام استخدام کارگران خود کیفیت زندگی آنان را ارتقا می داد. در مرتن ابی در ساری کارگران او در محیطی دلپذیر و نزدیک به طبیعت فعالیت می کردند و دستمزدی بالاتر از حد متوسط دریافت می کردند. او کارفرمایی بسیار نیک رفتار بود و بدون شک از استثمار هرگونه کارگر چه کودک و چه بزرگسال بیزار بود. اکنون که می دانیم بسیاری از پوشاک و اشیا در کشورهایی تولید می شوند که کارگران در آنجا مزد اندک و شرایط کاری نامناسب دارند می توانیم به موریس و اهداف او بیندیشیم و ببینیم که او در تلاش برای حل چنین مشکلاتی بود. بسیاری از اندیشه های او همچنان برای دنیای امروز معنا و اهمیت دارد. موریس به شدت علاقه مند بود که آموزش صحیح هنر را ترویج کند و درباره هنر سخن بگوید او خواهان هنر برای همگان بود.